ನಾರದನು ನಾರಾಯಣ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು. ಅಲ್ಲಿ ಶೇಷತಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ನಾರದನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು. “ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಗೆ ನನಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತ ಇನ್ನಾರು ಇರಬಹುದು?” ಎಂದುಕೊಂಡನು. ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಯ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾರದನು ಬಯಸಿದನು. “ಓ ದೇವದೇವಾ! ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವವರು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದರು, “ಅಯ್ಯೋ! ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಗುಡಿಸಲು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಲ್ಲಾ! ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೈತನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಅವನೇ!” ಎಂದರು.
ಪ್ರತಿದಿನ ಹರಿನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವ ತನಗಿಂತ ಆ ಚಿಕ್ಕ ರೈತ ಹೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತನಾಗಿರಬಹುದು? ಎಂದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ರೈತನ ಜೀವನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಆ ರೈತನು ಬಹಳ ಬಡವನು. ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಎಕರೆ ಹೊಲವೇ ಜೀವನಾಧಾರ. ಯಾವುದೇ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಹಾರ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ತನಕ ಅವನಿಗೆ ಭಗವನ್ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಮಯವೇ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ದಿನವಿಡೀ ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ನಾಲ್ಕು-ಐದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಂತಹ ರೈತನು ತನಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತನೆಂದು ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರದನಿಗೆ ತುಂಬಾ ನಾಚಿಕೆ ಆಯಿತು.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದರು, “ನಾರದಾ! ನನಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೀಯಾ? ಈ ಹಾಲಿನ ಕುಂಡವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಾ. ಆದರೆ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಹಾಲು ಕೂಡ ಸುರಿಯಬಾರದು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಹನಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ಅಪಚಾರವಾಗುತ್ತದೆ!” ಎಂದು ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಡವನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೀಡಿ ವಿಜಯಗರ್ವದಿಂದ ನಾರದನು ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿದನು. “ನೀನು ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೀಯಾ ನಾರದಾ! ಆದರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅನುಮಾನ ಇದೆ. ನೀನು ಹಾಲಿನ ಕುಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ನನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದೀಯಾ?” ಎಂದು ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೇಳಿದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರದನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದನು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಹಾಲು ಸುರಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಆಂತರ್ಯ ನಾರದನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು! ಒಂದು ದಿನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದನು.
ಆದರೆ ಆ ರೈತನು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟ, ಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಆ ದಣಿವಿನಲ್ಲಿಯೂ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದಾಗ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಮಹತ್ವವಲ್ಲ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ಎಂಬುದು ನಾರದನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು! “ಆರ್ಭಟಕ್ಕಿಂತ ಭಕ್ತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ” ಎಂಬ ಸತ್ಯವೂ ಅವನಿಗೆ ಬೋಧವಾಯಿತು.
