‘ಭತ್ತದ ತಳಿಯ ಕಾವಲುಗಾರ’ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಅನ್ನ ದಾರಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಅನ್ನವನ್ನು ಕೇವಲ ಆಹಾರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಜೀವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಭತ್ತ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನೆಲದ ಉಸಿರು. ಮಣ್ಣಿನ ನೆನಪು. ಮಳೆ, ಬೆವರು, ಹಸಿವು,ಸೂರ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಪೂರ್ವ ಪರಂಪರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದ ತಳಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇಂದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಂದ ಜಾರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಲಭದ ದಾರಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಯ ಮರುಳು ಜಾಲದಲ್ಲಿ, ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಮೂಲಬಲವನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಮರೆವಿನ ಮಧ್ಯೆ, ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗುಡ್ಡೆಯ ತಟ್ಟಿನ ಮೇಲಿಂದ, ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಿಂದ, ಒಂದು ಮನುಷ್ಯ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಜಾಣ್ಮೆಯ ಗಂಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವರೇ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬೆಳೇರಿ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ತತ್ವದ ಪಯಣ. ನೆಲ ಇಲ್ಲದವನು ಗದ್ದೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಥೆ. ಭೂಮಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ಸಾವಿರಾರು ತಳಿಗಳ ನೆನಪು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿಗೆ ತರುವ ಹಠದ ಕಥೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೀಜದೊಳಗೊಂದು ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ ಎಂಬ ಅರಿವಿನ ಕಥೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಳಿಯೊಳಗೊಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಥೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರ ಬದುಕು ಯಾವುದೇ ಸಂಭ್ರಮದ ಅಬ್ಬರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಡತನದ ಮಡಿಲಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ, ದುಡಿಮೆಯ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದು, ಓದಿನ ಅವಕಾಶದಿಂದ ದೂರ ನಿಂತು, ಆದರೂ ಓದನ್ನೇ ಉಸಿರಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಈ ಪಯಣ, ನಮಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿನ ಹಠದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕನಾಗಿ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ದುಡಿದ ಕೈಗಳು, ಕೇವಲ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ಸಂಶೋಧನೆಗೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಏನೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಬದುಕು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ. ಬುದ್ಧನ ಕಾಲದ ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳವರೆಗೆ ಹರಡುವ ಒಂದು ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆ. ಔಷಧೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ತಳಿಗಳು, ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಳಿಗಳು, ನೆರೆ-ಭರನಿರೋಧಕ ತಳಿಗಳು, ಪರಿಮಳದ ತಳಿಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಅನುಭವದ ಫಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೆಲಸ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರು ಕೇವಲ ಬೀಜ ಉಳಿಸುವ ರೈತರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದ ಶಾಲೆ. ಪತ್ರಿಕೆ, ರೇಡಿಯೋ, ಪ್ರಯಾಣ, ಸಂವಾದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ವಯಂಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂವಾದ, ರೈತರ ಜೊತೆಗಿನ ಬೀಜ ವಿನಿಮಯ, ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದ ತಳಿಗಳ ಪಯಣ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಥೆ ಇದು. ಪದ್ಮಶ್ರೀಯಂಥ ಮೇರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಈ ಪಯಣದ ಫಲವಲ್ಲ; ಈ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಈ ಲೋಕ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಗುರುತು ಮಾತ್ರ.
ಇದು ಓದುಗರನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪುಸ್ತಕ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದೇವೆ? ನಮ್ಮ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನೆಲ, ನೀರು, ರೈತ, ತಳಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯೊಳಗೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಗ ಪಡೆದಿವೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿದೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬೆಳೇರಿಯವರ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಇಷ್ಟೇ. ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ನೆಲ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ದೊಡ್ಡ ಹೃದಯ ಸಾಕು. ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆರು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಳಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂದಾದರೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೈತನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕಥೆ. ನನ್ನ ಈ ಮೊದಲ ಮಾತು ಓದಿ ನೀವು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಿನೊಳಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ಬೀಜದ ಬಿಸಿಲು, ರೈತನ ಬೆವರು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆನಪುಗಳು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಚಿಗುರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯ.
ಬರಹ : ನರೇಂದ್ರ ರೈ ದೇರ್ಲ
