ನಂಕ್ ಆವಂದಿನಗಲೆಗ್ ಒರೊರಾ ಎದುರುಡು, ಎಚ್ಚಾದ್ ಪಿರವುಡು ಸಾಪಿವುವ. ಪಂಡ ಸಾಪ (ಶಾಪ) ದೀಪ (ಕೊರ್ಪ). ಐಕ್ ಮುರಿಯ ದೀಪಿನಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪ. ಮುರಿಯ ಪಂಡ ಬಾಯಿ ಕೊರ್ದು ಅರ್ಪುನು (cry) ಪಂದ್ ಒಂಜಿ ಅರ್ತ, ಅಂಚೆನೇ ಅನಿಷ್ಟದ ಬಯಕೆ, ಸಾಪ, ಬಂಜಾಲೆ (ಹೊಟ್ಟೆ ಕಿಚ್ಚು), ಮಿಕ ಮೀರ್ದ್ ಪುಗರುನು, ಕನ್ನ್ ಆಪಿನಿ (ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ) ಇಂಚ ಮಾತ ಅರ್ತ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಮುರಿಯ ದೀಪಿನಿ ಪಂಡ, ಆಯಗ್ ಅತ್ತ್ಡ ಆಲೆಗ್ ಹಾಲ್ ಆವಡ್ ಪಂದ್ ಬಯಕುನು. ಎಚ್ಚಿನ ಸಾಪೊಲು ನಮ್ಮ ಪಗೆಮಾನಿ (enemy)ನ ಸಾವುನು ಬಯಕುನ. ಕೆಲವು ಸಾಪೊಲೆಗ್ ದಾಲ ಅರ್ತನೇ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಗಿರೆತ್ದ್ ಇತ್ತೆ. ಕಿದೆ ಕಟ್ಟ್ನಗ ಒರಿ ಕಲ್ಲ ಕಂಬ ಕಡ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂದ್ ದೊಡ್ಡು ಮುಂಗನ್ (advance) ಗೆತೊಂದ್ ಇತ್ತೆ. ಕಿದೆತ ಪಂಚಾಂಗ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಕಲ್ಲ ಕಂಬ ಕಡ್ತ್ / ಕೆತ್ತ್ದ್ ಕೊರೊಂದು ಇಜ್ಜೆ. ಪೋದು ಕೇಂಡಿನಯಿಕ್ ‘ಪಟ್ಲೇರ್ ಲೆಪುಡಾಯೆರ್. ಆರೆನ ಉಗ್ಗೆಲ್ಗ್ ಕಲ್ಲ್ ಕಡ್ಪರೆ ಉಂಡು. ಪಟ್ಲೇರೆನ ಬೇಲೆ ಬುಡ್ದ್ ನಿಗಲೆನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಜಿ’ ಪಂಡೆ. ಗೆತೊಂದಿನ ದೊಡ್ಡು ಅಂಡಲಾ ಪಿರ ಕೊರು ಪಂದ್ ಕೇಂಡಿನಯಿಕ್, ‘ಆನಗ ಕೊರ್ಪೆ’ ಪಂದ್ ಉಡಾಫೆಡ್ ಪಂಡೆ. ಇಲ್ಲಡ್ ಬತ್ತ್ ಪನ್ಕಿನ ಎನ್ನಪ್ಪೆ ‘ಕೊರ್ತಿ ದೊಡ್ಡು ಆಯನ ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ ಆಂಡ್’ ಪಂದ್ ಸಾಪಿಯೆರ್. ತಲವು ಲಪ್ಪುನು ಏಪ? ಬೊಜ್ಜದಾನಿ, ಸುದ್ದದ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪರೆ ಬತ್ತಿನ ಮಡ್ಡೆಲೆ, ಚಾವರದಗಲೆಗ್ ಪಡಿ (ಸಂಬಲ) ಕೊರ್ಪಿನಯಿಕ್ ‘ತಲವು ಲಪ್ಪುನು’ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಿತ್ತ್ ಆ ಸಾಪ ಆ ದೊಡ್ಡು ತಿಂತಿನಾಯನ ಸಾವುನು (ಬೇಗೊಡು) ಬಯಕಿನಿ.
‘ಆಯನ ತಿಗಲ್ದ ಕಟ್ಟ’, ಉಂದು ಎಂಚ ಮುರಿಯ? ಪುನ ಪೊತ್ತಾನಗ, ತಿಪಲೆ ಪುಡಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಗ್ ತಿಗಲ್ದ ಕಟ್ಟ (ಎದೆಗೂಡು) ಮುದ್ಯು (ಮುರಿಯು)ನು. ಉಂದೆನ್ ನಡು ಮುದ್ಯುನು ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ತಿಗಲ್ದ ಕಟ್ಟ ಮುದ್ಯುನ ಮುಟ್ಟ ಕಾಟದಲ್ಪ ಕಾಪೊಡು. ಅಂಚ ‘ತಿಗಲ್ದ ಕಟ್ಟ’ ಪಂಡ ಕಡೆಕ್ ಪೊತ್ತುನ ನಮ್ಮ ಜೀವದ ಬಾಗ. ಅಂಚೆನೆ ‘ಆಯನ ಮೇಲ್ಗ್ ಪಾಡರೆ’ ಇಂಚ ಸಾಪಿವುವೆರ್. ದಾದೆ ಮೇಲ್ಗ್ ಪಾಡುನು? ಪುನ ಮೀಪದ್, ಪೊಸ ಕುಂಟು (ಬೊಲ್ದುದ ಚಾದರ್) ಪಿದೆಪುವೆರ್. ದುಂಬುಂಡು ನಿರೆಕರೆತಗುಲು, ಪೊದ್ದೆ, ಇಸ್ಟೆ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕುಂಟು ಮೇಲ್ಗ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೂ ಪಾಡುನ ಕಿರಮ ಇತುಜಿ. ಕಾಟೊಡು ದೀದ್, ಕಡೆತ ಒಂಜಿ ಕುಂಟು ಬುಡುದು ಬಾಕಿದವೆನ್ ಗೆತ್ತ್ದ್ ಕಾಟದ ಆಪೆಲ್ ಪೊದ್ದಿದ್ ದಕ್ಕುವೆರ್. ಆ ಕುಂಟುಲೆನ್ ದೂಲಪ್ಪೊಗು ಬತ್ತಿನ ಮಡ್ಡೆಲೆ, ಚಾವರದಗುಲು ಪಟೊಂಬೆರ್, ದೋಲುದಗಲೆಗ್, ಮೂಲದಗಲೆಗ್ಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಮುರಿಯ ದೀಪಿನ ಕೆಲವು ನಮೂನೆ (sample) ನೆಟೆ ಕೊರ್ಪೆ ತಿರ್ತ್.
ಆಯನ ಸಾವು
ಆಯನ ತಿಗಲ್ದ ಕಟ್ಟ
ಆಯನ ಬೊಜ್ಜೊಗು
ಆಯನ ಬೊಲಂಬುಗು
ಸಾವು ಸುಡ್ಕಾಡ್
ಜೀವ ಕಡ್ಯುಂಡ
ಆಯನ ಮೇಲ್ಗ್ ಪಾಡರೆ,
ಆಯನ ಪುನೊಕು ಪಾಡರೆ
ಆಯನ ತಿಗಲೆಗ್ ದೀವರೆ
ಆಯನ ಸುಡಲೆಗ್
ಆಯನ ಪುಲ್ಲೆಲ್ಗ್
ಆಯನ ತಲವು ಲಪ್ಪರೆ
ಆಯನ ಕುಂಬುಡ ಬಾರೆ
ಆಯನ ಕಾಟ ಗೂರ್ರೆ
ಆಯನ ಕೊಲ್ಲಿಗ್
ಆಯನ ಚಟ್ಟೊಗು
ಆಯಗ್ ಕುಕ್ಕುದ ಮರ ಕಡ್ಪರೆ
ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ದಾಂತೆ ಪೋವರೆ
ಪೋಕಾಲ
ಆಯನ್ ಕೌಂಪರೆ
ಆಯನ್ ಪಿಲಿ ಪತ್ತರೆ
ಮುತಾಯಿದ ಮನ್ನ್ ತಿಂದ್ ಪೋವರೆ
ಸೈತಿನಲ್ತ್ ಸೈತ್ ಪೋವರೆ ಅಪ್ಪುಂಗೆನೆ
ಕಯಿಕಾರ್ಗ್ ಕೊಟ್ಟ ಪತ್ತೆರೆ
ನಾಲಾಯಿಗ್ ಪೆತ್ತ ಮುಟ್ಟರೆ
ಬಂಜಿಡ್ ಬಲಿರ ಬಾಪು ಮೂಡರೆ
ಒರ್ನಾಲಿ ಇರ್ನಾಲಿ ಮೂಡರೆ
ಪತ್ಯ ಕಟ್ಟರೆ
ನಾಲಯಿ ಬೂರ್ದ್ ಪೋವಡ್
ಉಕ್ಕಲ್ ಜಿಲಾಬು ಪೋವರೆ
ವಾಂಟೆ ಜಿಲಾಬು ಪೋವರೆ
ಸನ್ನಿದ ರೋಗ ಮಿರರೆ
ನ್ಯಾಲ ರೋಗ ಮೀರರೆ,
ಪಡ್ಕಂದಾಯೆ ಪೆಟ್ಟ್ ದೀವರೆ
ಮಾರಿಗ್ ತರೆ ಕಡ್ಪರೆ
ತೆಡಿಲ್ ಹಾಕರೆ
ತುಲು ಸಂಪುಲ್ಲ ಬಾಸೆ, ಅಂಚೆನೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಇಪ್ಪಂದಿನ ಮುರಿಯ, ನೆರಡೆಲೆನನೇ ಉದ್ದದ ಪಟ್ಟಿಲು ಉಲ್ಲ. ನಮ ಕಾಲೊಡೇ ಮದತ್ದ್, ಮಾಯಕ ಆದ್ ಪೋವ.
ಬರವು : ಕೌಡೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ, ಇಟೆಲಿ.
