‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರವೇ ಬೇರೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು, ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನವಿಲುಗರಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಪಾಲಕರು, ಗೋವುಗಳು, ರಾಧೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಯರ ಸರಸ ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟತನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಾನ್ ಸಾರಥಿಯವರೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜೀವನ ಪಾಠ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾವು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರ, ಪೂಜೆ, ಭಜನೆ, ಉಪವಾಸ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷ, ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಡಗರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ಭಾಗಗಳು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಬೇಕೇ? ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶ ಪ್ರತಿ ಯುಗಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅನೇಕ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಬೆಳೆದಿದೆಯೇ? ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ “ಸ್ಟೇಟಸ್”ಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಿಚಿತರ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಮಯವಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಿಂತ ಮೊಬೈಲ್ ಹೆಚ್ಚು. ಯುವಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುರಿಗಿಂತ ಹೋಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಹಿರಿಯರ ಬಳಿ ಅನುಭವವಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳುವ ಕಿವಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶ ನಮಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ. ಕರ್ಮಣ್ಯೇವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ.. ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಉಪದೇಶವಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ; ಫಲ ಯಾವಾಗ, ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಫಲದ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಹೆಸರು ಬೇಕು. ಹಣ ಬೇಕು. ಸ್ಥಾನ ಬೇಕು. ಪ್ರಶಂಸೆ ಬೇಕು. ಫಲ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ನಿರಾಶೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕರೆ ಅಸೂಯೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ನಿನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡು. ಫಲದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವಲ್ಲ; ಬದುಕನ್ನು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ನಡೆಸುವ ಮಹತ್ವದ ಸೂತ್ರ. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಏನು? ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಅಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಧರ್ಮ. ತಪ್ಪನ್ನು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಧರ್ಮ. ದುರ್ಬಲರ ಪರ ನಿಲ್ಲುವುದು ಧರ್ಮ. ನಮಗೆ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲುವುದು ಧರ್ಮ. ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ. ಇಂದು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಂಡರೂ ‘ನನಗೇನು?’ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಮನೋಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶ ಹೇಳುವುದು ಅನ್ಯಾಯದ ಎದುರು ಮೌನವಾಗಿರುವುದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ. ಕೃಷ್ಣ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಹೌದು. ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸುಧಾಮನೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹ ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹೃದಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇಂದು ಸ್ನೇಹವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಾಭ ನಷ್ಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಕರೆ ಮಾಡುವವರು ಅನೇಕರು. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಎಷ್ಟು?ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹ ನಮಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಲೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಯುವ ಜನತೆಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?
ಕೃಷ್ಣನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಟನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಗುರಿ ತಪ್ಪಿದವನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಯುವ ಜನತೆಗೂ ಸಂತೋಷ ಬೇಕು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕು, ಆಧುನಿಕತೆ ಬೇಕು. ಅದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬೇಕು. ಮನರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಿತಿಯ ಅರಿವು ಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ವಿವೇಕ ಬೇಕು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ತಂದೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಐದು ನಿಮಿಷವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು ನಾವು ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಸತ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನವೇ ನಿಜವಾದ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಕೇವಲ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು. ಅವನ ವಿಚಾರ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಅವನ ಧರ್ಮ ನಮ್ಮ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಅವನ ಸ್ನೇಹ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಅವನ ಧೈರ್ಯ ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಅವನ ಗೀತೋಪದೇಶ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯದೊಳಗೂ ಮೂಡಲಿ. ಮಕ್ಕಳು ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷ ಧರಿಸುವುದು ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯ. ಆದರೆ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸತ್ಯ, ಧೈರ್ಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ಇಂದು ನಮಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಚಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ನಮಗೆ ಕೊಳಲಿನ ನಾದಕ್ಕಿಂತ ಗೀತೆಯ ಸಂದೇಶ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಕೈಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕೃಷ್ಣ ತೋರಿಸಿದ ಧರ್ಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾಲುಗಳೂ ಬೇಕಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ. ಸುಳ್ಳಿಗಿಂತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆರಿಸೋಣ. ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕಿಂತ ನ್ಯಾಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲೋಣ. ದ್ವೇಷಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ. ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡೋಣ. ಫಲದ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜಿಸುವುದಲ್ಲ, ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬದುಕುವುದೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಆಚರಣೆ. ಜೈ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.
ಬರಹ : ಶರತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಡುಪಳ್ಳಿ
