“ಆದಿ ಪರ್ಮಲೆ ಅಂತ್ಯ ಪುತ್ಯೆ” ಪನ್ಪಿ ದೈವೊ ನುಡಿತ ಪೆರ್ಮೆದಂಚನೇ ಪರ್ಮಲೆ ಪನ್ನಗನೇ ಅವ್ವೊಂಜಿ ಪೊಸ ಬಗೆತ ಪರಿಮಳ.. ಪರ್ಮಲೆ ಮಣ್ಣ ಪೆರ್ಮೆನೇ ಅಂಚಿನವು. ಮೂಡಾಯಿ ಮಲೆ, ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕಡಲ ನಡುತ ತುಳುವ ನಾಡ್ಡ್ ಪಡ್ಡೆಯಿಡ್ ಪೆರಿಯ ಮಲೆ ದಿಂಜಿ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ ನಿಲೆ ಈ ಪರ್ಮಲೆದ ಪೊರ್ಲು ತಿರ್ಲ್ ಪಿಂದ್ದ್ ಮುಗಿಯಂದ್, ಪಂಡ್ದ್ ತೀರಂದ್, ತೂಯಿನಾತ್ ಬೊಡಿಯಂದ್. ಅಮರ್ ದೈವೊಲೆ ನಿಲೆ, ಅಮರ್ ದೇಬೆರೆ ಕಲೆ, ಅಮರ್ ಬೊಲ್ಲಿಲೆ ತಿಬಿಲೆ ಬೆಳಗಿನ ಮಣ್ಣ್, ಸತ್ಯೊ ದರ್ಮೊಲು ಮೆರೆಯಿ ಕಣ್ಣ್ ಉಂದು.
ಪುದರ್ಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಪರ್ಮಲೆ ಮಲೆತ್ತ ನಾಡ್. ಮರೆತ್ತ ಬೂಡು! ಓಲು ಮರೆ (ಬರ್ಸ) ಎಚ್ಚನೋ ಅಲ್ಪ ಮಲೆ ಪೆರ್ಚು, ಓಲು ಮಲೆ ಎಚ್ಚನೋ ಅಲ್ಪ ಮರೆ ಪೆರ್ಚು. ಬರ್ಸೊಡ್ದು ಬುಲೆ, ಬುಲೆತ್ತ ನಿಲೆ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ ಸೆಲೆ, ಪಚ್ಚೆದೈಸಿರೊಡು ಪುಡೆಮಿದಪ್ಪೆನ ಸೇಲೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಬುಲೆ ಸೆಳೆ ಒರಿಪುಗಾದ್, ಪಿದಯಿ ರಾಜ್ಯೊದ ದಂಡ್ ಬರಂದಿಲೆಕೊ ಕಾಪುಗಾದ್ ದಟ್ಟಿದುಂತಿ ಮಲೆ, ಮಲೆಟ್ ಬುಲೆದ್ ಉಂತಿ ಬಲ್ಲೆ, ಪುದೆಲ್, ಮರ, ಬೂರುಲು… ಅವೆನ್ನ ನಡುಟು ಆನೆ, ಪಿಲಿ, ಕರಡಿ, ಕಾಡಪಂಜಿ, ಚಿಟ್ಟೆ ಪಿಲಿ, ಚೆನ್ನೆನಾಯಿ, ಉಚ್ಚುಲು.. ಸುತ್ತ್ದುಂತಿ ಬಂಟಾಜೆ ಕಾಡೇ ಪರ್ಮಲೆ ರಾಜ್ಯೊದ ಗಡಿ ಕಾಪು ಕೋಟೆ.
ಪೆರುಮಾಲ ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್:
ಕುಂಬ್ಳೆ ಸೀಮೆದ ಅರಸುಲೆ ಆಳ್ಮೆಡ್ ಮೆರೆವೊಂದು ಪರ್ಮಲೆ ರಾಜ್ಯೊ ಪನ್ಪವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಈ ಬೂಡುನು ಪೊರ್ಲುಡು ಆಳಿನ ಅರಸುಲು ಪೆರುಮಾಲ ಬಲ್ಲಾಳ ಪನ್ಪಿನ ಪುರಪುಡೇ ಮೆರೆವೊಂದು ಅಕ್ಲೆನ ನಿಜ ಪುದರ್ ಮದತ್ ಪೋಪಿನಂಚ ಊರುದ ಪುದರ್ದೊಟ್ಟು ನೆಗತೊಂದು ಇತ್ತಿನೆಕ್ ಸಾಕ್ಷಿಲ್ ಈ ಮಣ್ಣ ಕಮ್ಮೆನ ಪಸರುನ ಪಾರ್ದನಲೆನ ಒರುಟು ನೆಗಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಪಾರ್ದನಡ್ ನೆಗಪುನಂಚ ಪರ್ಮಲೆನ್ ಆಲಿ ಬಳ್ಳಾಲೆರೆ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಬೀರು ಸಾಮುದ್ಯೆರ್, ಬಿರ್ಕುರು ಸಾಮುದ್ಯೆರ್, ಆರ್ಯ ಬನ್ನಾರ್, ಸೂರ್ಯ ಕೋಡ್ಯೆರ್, ಕೇತ ಮಕ್ಕೆರ್, ಒಡ್ಡು ಪಡ್ಯಲೆರ್, ಮಾನಿಗೆಲ್ಲಾಂದಾರ್ (ಮಾಣಿ ಕಿಲ್ಲೆರ್), ಕೋಡಿ ಮೂಲೆರ್, ಮಾರು ಮೂಲೆರ್, ಪಾರ ಕಡಂಬೆರ್, ಒಕ್ಕು ಬಳ್ಳಾಲೆರ್, ದೇವಣ್ಣ ಪೆರ್ಗಡೆರ್, ಪೇರ್ ಪೆರ್ಗಡೆರ್, ದೇಸಿಂಗ ಸೆಟ್ಟಿಯಾಲೆರ್, ದೇವಣ್ಣ ಅಜಿಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುಜುಂಬದ ಮುದ್ಯೆರ್. ಈ ಮಾತಾ ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್ ಪರ್ಮಲೆನ್ ಸತ್ಯೊ, ಧರ್ಮೊ, ನ್ಯಾಯ, ನೀತಿಡ್ ಆಲೊಂದು ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಜೋಡು ದೇಬೆರೆ ಪುಣ್ಯ ಮಣ್ಣ್ :
ಬಿರ್ಮೆರೆ ಆಸ್ರಾದೊಡು ದೇವೆರೆ ಅಬಯೊಡು ಮೆರೆಪಿನ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಶ್ರೀ ಕೂವೆ ಶಾಸ್ತಾರ ದೇವಾಲ್ಯೊ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್ಡೇ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. ಪರ್ಮಲೆದ ಬೂಡುದ ಎರ್ಕ ದೇವಾಲ್ಯೊ ದಾಂತಿ ಪೊರ್ತು ಈಸರನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಈಶ್ವರಮಂಗಿಲ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷ್ಣುನ ಸಾನಿದ್ಯೊಗು ಕುತ್ಯಾಳಗ್ ಪೋದು ಬರ್ಪಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಒಂಜಿ ದಿನ ಬಿಸುತ್ತ ಪೊರ್ತು ಕೂವೆತೋಟದ ಬಿರಣೆರ್ ದೇಸ್ತಾನೊಗು ಅನ್ನ್ಕಾಯಿ ಪನಿಯಾರೊ ಕೊನೊದು ಪೋಯಿನಪಗ ಅಲ್ಪ ಪೂಜೆ ಆದ್ ಗುಂಡೊದ ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಏತ್ ಕೇಂಡೊಂಡಲಾ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಕೇನಂದಿನಪಗ ಬಾರಿ ದುಕ್ಕೊಡು ಪಿಜಿರಿ ಬಿರಣೆರೆಗ್ ಪರ್ಮಲೆದ ಕಿನ್ನಿಮಜಲ್ಗ್ ಬತ್ತ್ ಎತ್ತ್ನಗ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಪಾದೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿಲಿ-ಪೆತ್ತ, ಮುಂಗುಲಿ-ಸರ್ಪೆರ್ ಒಂಜಾದ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದುಪ್ಪುನ ತೋಜಿದಾನಗ ಆಚಿರೊ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಡಿಗೆ ಸುರುವಾಂಡ್. ಅಲ್ತ್ ಅಕ್ಲ್ ಸೀದಾ ಪೋದು ಬಳ್ಳಾಲ್ರೆಡ ನಡತಿ ಸೋಜಿಗೊನು ಪಂದಾನಗ ಬೂಡುಡು ಬಲ್ಯಾಯೆರೆನ್ ಲೆತ್ತ್ ಬಲಿಮೆ ದೀನಗ ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಹರಿಹರೆರೆ ದೇವ ಸಾನಿದ್ಯೊ ನೆಗತೊಂದುಂಡು. ಅಲ್ಪ ದೇವಾಲ್ಯೊ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ತೋಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಳಿತ್ತ ಮಾಡ್ದ ಗುಂಡೊ ಕಟ್ಟ್ದ್ ವಿಷ್ಣುನ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾದೆ ಕೊರೆದ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿ ಗುಂಡೊಡು ಕೂವೆತೋಟಡ್ ಇತ್ತಿನ ಶಾಸ್ತಾವು ಲಿಂಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜೆನ್ ಕನತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುನ ಒರುಟು ಶ್ರೀ ಕೂವೆ ಶಾಸ್ತಾರ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಾಲ್ಯೊ ಉದಿತ್ಂಡ್.
ಕಾಲೊ ಕರಿನಂಗೆ ಪೊರ್ಲುದ ಸುತ್ತು ಗೋಪುರೊದ ಮಣ್ಣ ಗೋಡೆದ ಪೊರ್ಲುದ ದೇವೆರೆ ನಿಲೆ ಆಂಡ್. ಇಂಚಿಪ 2023ಡ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಆದ್ ಕಲ್ಲ್ಡ್ ಕೆತ್ತಿನಂಚಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಪೊರ್ಲುದ ಗೋಪುರಲೆನ ಒಟ್ಟುಡು ಗಣಪತಿ ಗುಂಡೊ, ನಾಗಸಾನಿದ್ಯೊ ಸೇರೊಂದಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಲಕ್ಕ್ದುಂತ್ದ್ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಸೊಲಾ ಗೌಜಿಡ್ ನಡತ್ಂಡ್.
ಪೇರ್ ಪಾಯಿಸೊ, ಬೆಲ್ಲ ಪಾಯಸೊ, ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂಜೆ ಸೇವೆಡ್ ಸಲ್ಮೆಂತ ಆಪಿನ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ ಪಾಪೆ ಒಪ್ಪಿತಿನಾಡೆ ಬಙೊ ಕಲೆಪಿನ ಸಾಸ್ತಾವು ದೇವೆರ್ ಪರ್ಮಲೆ ಮಣ್ಣ ಕಣ್ಣಾದ್, ನಂಬಿನ ಮಂದೆಲೆಗ್ ಅಬಯೊದ ಪುರ್ಸಾದ ಕೊರೊಂದು, ಇಲ್ಲ್, ಬಿತ್ತಿಲ್, ಜೋಕುಲು, ಮಾನಿ ಮಂದೆಲ್, ಪೆತ್ತ ಕೈಕಂಜಿ, ಸಾಂಕನೊದ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಕಾತೊಂದು ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಜೋಡು ದೈವೊಲು ನಿಲೆಪತ್ತಿ ಮಣ್ಣ್ :
ದೈವೊಲೆ ಕಾರ್ನಿಕೊದ ಮಣ್ಣ್ ಪನ್ಪಾವೊನ್ನ ತುಳನಾಡ್ಡ್ ದೇವೆರೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ದೈವೊಲು ಪನ್ಪಿ ಪಾತೆರೊನೆ ಉಂಡು. ಅಂಚನೇ ಅರಸು ಬೂಡು ಕಾತೊಂದು ಬತ್ತಿ ಪಿಲಿಚಂಡಿ ದೈವೊ ಬೂಡುದ ಬಾಕ್ಯಾರ ಕೋಡಿ, ಊರ ಗಡಿ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ನಿಲೆತ್ ರಾಜ್ಯೊ ಕಾತೊಂದು ಬತ್ತೆಂಡ, ಮಲರಾಯಿ, ಉದ್ರಾಂಡಿ ದೈವೊಲು ಪರಿವಾರ ದೈವೊಲಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಆದಿ ಪರ್ಮಲೆ ಅಂತ್ಯೊ ಪುತ್ಯೆ ಪನೊಂದು ದೇವೆರೆಡ್ದ್ ಏಲ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ತಿರ್ತ್, ದೈವೊಲೆಡ್ದ್ ಏಲ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಮಿತ್ತ್ ಪನ್ಪವೊನ್ನ ಅರಸು ದೈವೊಲು ಉಳ್ಳಾಕ್ಲ್ ಕಡೀರ ಗಗ್ಗರ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಿನ ಕತೆನೆ ಸೋಜಿಗೊ. ತಲಕಾವೇರಿಡ್ ತಾಮರೆ ಪುರ್ಪೊಡು ಉದಿತ್, ಪೂಮಾಣಿ-ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ ಪುದರ್ಡ್ ಬಿರಣೆರೆ ಇಲ್ಲಡ್ ಬಲತ್, ತುಳುರಾಜ್ಯೊದ ನಿಲೆಪತ್ತೆರೆ ಗಟ್ಟ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್, ಸುಬ್ರಾಯನ ಕೊಡಿ ಕಡ್ತ್, ಏಲಿರ್ಲ್ ಏಲ್ ಪಗೆಲ್ ಸುಬ್ರಾಯಡ ಕಾದ್ದ್, ರಣಮಂಗಲಡ್ ಕೊಳಲೊ ಉಂತಾದ್, ಸೂಲೊ ದಕ್ಕ್ದ್ ತುಳುವ ನೆಲತ್ತ ನಿಲೆ ನಾಡೊಂದು ಬತ್ತ್ ಉಂತ್ನೆ ಪರ್ಮಲೆದ ಅರಸು ಬೂಡುದ ಬಾಕಿಲ್ಡ್. ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್ ಸಂಕಟೊಡಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತು ಬೂಡುದ ಉಜ್ಜಾಲ್ಡ್ ಕುಲ್ಲಿ ಅಮರ್ ಮಾಣಿಲೆನ್ ತೂದು, ಅರಸುಲೆನಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಗನ ಎತೆತ ಕತೆ ಪನ್ನಗ “ಈರ್ನ ಮಗೆ ಕರ್ಪಿಲ್ ಕಡಿತ್ ಬರ್ಪಿಲೆಕ ಮಲ್ಪಿ ಇರ್ವೆರ್ ದೈವೊ ಸೊರೂಪಿಲ್ ಪರ್ಮಲೆಗ್ ಕಣ್ಣ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ್ ನಂಬ್ಲೆ” ಪನ್ಪಿ ಪೊರ್ತು “ಅಂಚಿನ ಸಂಗತಿ ನಡತ್ನ್ನೇ ನಿಜ ಆಂಡ ಆ ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಾಕ್ಯಾರ್ಡ್ ಪುಂಗೋಡಿ ಮಾಡ ಕಟ್ಟಾವೆ. ಇರ್ಲ್ಡ್ದ್ ಪುಲ್ಯಾಯೆರೆ ದುಂಬು ಮೂಡಾಯಿ ಮುಂಡಪೆಲ ಕಡ್ತ್ ಪಾಪೆಬಂಡಿ ಮಲ್ಪಾವೆ. ಓಮೊ ನೇಮೊ, ಆಗಭೋಗ ಕರಿಪಾವೆ” ಪಂದ್ ಅರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆನಿ ಇರ್ಲ್ ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್ ಕರ್ಪಿಲ್ಲ ಸಂಕೋಲೆ ಕಡಿತೊಂದು ಬತ್ತ್ ಬೂಡು ಸೇರುವೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅರಿಕೆ ಮಲ್ತಿನಂಚನೇ ಪುಂಗೋಡಿ ಮಾಡ, ಪಾಪೆ ಬಂಡಿ ಮಲ್ತ್ ನೇಮೊ ನೆರಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಳ್ಳಾಕ್ಲ್ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಕಡೀರ ಮಾಡೊ, ಕಡೀರ ಪರ್ವೊ, ಕಡೀರ ಬಂಡಿ ಸಂದವೊಂದು ಅಲ್ತ್ ದುಂಬು ದುಂಬು ಪೋದು, ತುಳುವ ಮಣ್ಣೊರ್ಮೆ ಕಾರ್ನಿಕೊ ಮೆರೆಪೆರ್. ಕುಂಬ್ಳೆ ಸೀಮೆಡ್ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಕೊಡಿ ಏರ್ದ್ ಸುರುವಾಪಿ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ನೇಮೊ, ಪುತ್ಯೆ ಬಂಡಿ ನೇಮೊಡು ಮುಗಿತಲ ತೂಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ನುಡಿ “ಆದಿ ಪರ್ಮಲೆ, ಅಂತ್ಯೊ ಪುತ್ಯೆ”.
ಜೋಡು ನಂದಲ ಅರಲಿ ಮಣ್ಣ್ :
ತುಳುವ ನಾಡ ಕಲೆ ಕಾರ್ನಿಕೊಡು ಬೀರ ಪುರ್ಸೆರೆ ಸಾಲ್ಡ್ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರ್ ಸುರುತ ಪಂತೆಡ್ ನೆಗಪುವೆರ್. ಅಕ್ಲ್ ಪುಟ್ಟ್ ಬಲತಿ ಮಣ್ಣೇ ಈ ಪರ್ಮಲೆ. ಕೂವೆತೋಟದ ಪೆಜನಾರೆ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿ ಸೊರ್ಣ ಕೇದಗೆ, ಬಿತ್ತ್ಲ್ದ ಸಾಯನ ಬೈದ್ಯೆರೆ ಇಲ್ಲ್ ಸೇರ್ದ್ ದೇಯಿ ಬೈದ್ಯೆತಿ ಆದ್, ಕರ್ಗಲ್ಲ ತೋಟೊದ ಕಾಂತನ ಬೈದ್ಯನ ಕೈ ಪತ್ತ್ದ್, ಬಂಜೊತ್ತಿ ಕಾಲೊಡು, ಪೊರ್ತೇಲ ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಯಿ ಪೊರ್ತುಡು ಅರಸು ಬಳ್ಳಾಲ್ರೆಗ್ ಕಂತಿ ಎದ್ರ್ ಕಣೆ ಮುಳ್ಳುದ ಬೇನೆ ಮಾಜಾದ್, ಅರಸು ಬೂಡುಡು ಅಮರ್ ಬೊಲ್ಲಿಲೆಗ್ ಜಲ್ಮೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆ ಜೋಡು ನಂದಲ ತುಳುವ ನಾಡ್ ಬೆಳಗಿ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆಮ್ಮೆರೆನ್ ಕಲೆವೊಂದು, ಅರಸುಲೆ ಸಕಾಯೊದ ಸಾಯನೆರೆ ಸಾಂಕನೊಡು ಬಲತ್, ಬಂಟ ಇದ್ಯೆ ಕಲ್ತ್ ಬತ್ತ್, ಕಂಡೊ ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ಪಿ ಪೊರ್ತು ಬುದ್ಯಂತೆರೆ ಅನ್ಯಾಯೊ ಸಯಿಸಂದೆ ಮಲ್ಲಯ್ಯ ಬುದ್ಯಂತೆರೆನ್ ಕೆರ್ದಾನಗ, ಅರಸುಲೆ ನಿಲೆ ಕಡಿತ್, ಊರುಗು ಗಡು ಪಾಡ್ದ್, ಚಾವಡಿಗ್ ಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್, ಪರ್ಮಲೆ ರಾಜ್ಯೊ ಜತ್ತ್, ಪಂಜದಂಚಿ ಪೋಯೆರ್.
ಕೆಲವೊಂಜಿ ಪಾರ್ದನದ ಪಿರ್ಕಾರ ಮುಗೇರ ಸತ್ಯೊಲು ಪನ್ಪವೊನ್ನ ಮುದ್ದ ಕಳಲೆರ್ಲಾ ಪರ್ಮಲೆಡೇ ಪುಟ್ಟ್ ಬಲತ್ತ್, ಅಪ್ಪೆಮ್ಮೆರ್ ದಾಂತಿ ಪೊರ್ತು ದೇಯಿ ಅಪ್ಪೆನ ಸಾಂಕನೊಡು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್, ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರೆ ಒಟ್ಟುಡು ಬೋಂಟೆ, ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕಡೆಕ್ ಬಿರ್ಮೆರೆ ಗುಂಡಿಗ್ ಕಡು ಪಾಡ್ದ್ ಕಾಯೊ ಬುಡ್ದ್ ಮಾಯೊ ಸಂದಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಮಾಯಿತಿ ತಿಕುಂಡು.
ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ ಅಲಿನ ಕತೆ :
ಸತ್ಯ ಧರ್ಮ ಅಳಿಯೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕಾನೆ ಬಗ್ತಿ ದೂರ ಆವೊಂದು ಪೋಂಡು. ಬಾಲೆ ಜೇವು ಮಾನಿಗೊ ಪಾಡ್ದನದ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಂಡ ಆನಿದ ಕಾಲೊಡು ಪರ್ಮಲೆನ್ ಆಲಿ ಕಡೇತ ಪೆರುಮಲ ಬಲ್ಲಾಲ್ರೆಗ್ ಮಾಡನೂರುದ ಅರಸು ಬೂಡುದ ಪೊಣ್ಣು ಮಾಣಿಗೊನು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಲ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಬದ್ಕ್ ಪೊರ್ಲುಡು ಕರಿಯೊಂದು ಇತ್ತಿಲೆಕೊ ಬಳ್ಳಾಲೆರ್ ಬೊಡೆದಿನೊಟ್ಟು ಬೊಲ್ಲಿದ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಟ್ ಮುತ್ತುದ ಪರೆಲ್ ಕಾಯಿಡ್ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬುನ ಪೊರ್ತು ಬೊಡೆದಿನ್ ಕೆನಿಟ್ ಸೋಪಾದ್ ಆನಗ ಮಾಣಿಗೊ ಬೂಡು ಬುಡ್ದ್ ಪೋಪಲ್. ಆಲ್ ಪಿರ ಬರ್ಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಕಂಡನಿ ದೈವೊಗು ಪರಕೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ದೈವೊ ಕಾರ್ನಿಕೊದ ಮಾಯೆಡ್ ಬೊಡೆದಿ ಬತ್ತ್ ಇಲ್ಲ್ ಪೊಗ್ಗಿನ ಸಾತ್ ಪಂಡಿನ ಪರಕೆ ಬೂಟಂದೆ ಅಂಗ ಸಂಗ ಮಲ್ತಾನಗ ಮಾನಿಗೋ ಸೈಪಲ್. ಆ ಬೆಚ್ಚಡ್ ಸೋಣೊ ನೇಮೊದ ಪೊರ್ತು ದೈವೊಗು ಜೋಡು ನಲಿಕೆದ ಬೆಡಿಟ್ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಯರೆ ಅಟ್ಟನೆ ಮಲ್ತಿ ಬಲ್ಲಾಕ್ಲ್ ದೈವೊ ನುಡಿ ಕೇಂದ್ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ವೆರ್. ಆಂಡ ಆ ಗುಂಡುನು ಕೈಟ್ ಪತ್ತಿ ದೈವೊ ಒಂಜೆನ್ ಬಾಕ್ಯಾರ್ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಡೊಂಜೆನ್ ಅರಸುಗು ಅಂತ್ಯೊ ಬೂಲ್ಯೊ ಕೊರ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು, ಪರ್ಮಲೆಡ್ ನನ ದುಂಬು ಅರಸೋತ್ತಿಗೆ, ಉಪ್ಪರಿಗೆದ ಇಲ್ಲ್ ಸೇರಿನಂಚ ನಾಲ್ ಜಾತಿಗ್ ನಿಲೆ ಪತ್ತು ಬಾಗ್ಯ ದಕ್ಕಂದೆ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಶಪಿಪುಂಡು. ಆನಿಗ್ ಪರ್ಮಲೆದ ಅರಸು ಆಡಲ್ತೆ ಅಲಿದ್ ಪೋದು ಸೋಣ ನೇಮ ಉಂತ್ ಪೋಪುಂಡು.
ಧರ್ಮ ಸಾಮರಸ್ಯ :
ಪತ್ತಪ್ಪೆ ಬಾಲೆಲ್ ಒಂಜಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲೆನ ಲೆಕ ಬದ್ಕೊಂದಿಪ್ಪುನ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಬಳ್ಳಾಲ್ರೆ ಕಾಲೊಡ್ದೇ ಧರ್ಮ ಸಾಮರಸ್ಯ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನೆಕ್ ಇಂಬು ತಿಕುಂಡು. ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್ ಕರ್ಪಿಲ್ಲ ಸಂಕೋಲೆ ಕಡಿತೊಂದು ಬತ್ತ್ ಬಾಕಿತ್ತಿಮಾರ್ಡ್ ಬೂರ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಅಬ್ದುಲ್ಲ ಪನ್ಪಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಒರಿ ಆರ್ನ ಕಾರ್ದ ಸಂಕೋಲೆ ಕಡಿತ್ ಬುಡಿಯೆರ್. ಆನಿಡ್ದ್ ಆ ಕಂಡೊಗು ಅಂಕೊಲ್ತಿಮಾರ್ ಅತಂಡ ಸಂಕೋಲ್ತಿಮಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರಾಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಬಾಯಿಕತೆ ಊರೊರ್ಮೆ ಇಪ್ಪುನ ಪರ ಬಾಯಿಲೆ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಬಾಯಿ ಪಸರೊಂದು, ಅಂಚನೇ ಕ್ಷೇತ್ರ ದರ್ಶನ ನೆಗಪಾವುನ ಮಸ್ತಿರೆಲೆನ ಒರುಟು ಒರಿದುಂಡು. ಅವೆಕ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ಪರ್ಮಲೆ ಪಳ್ಳಿಗ್ ಬಳ್ಳಾಲ್ರ್ ಕೊರ್ನ ತುಡರ್ ಬೆಳಗೊಂದುಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಡು ಇನಿಕ್ಲಾ ಅಲ್ತ ವಿಶೇಷ ದಿನೊಕ್ಲೆಗ್ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ಮಾಡೊಡ್ದು ಪುದೆ ಕಾಣಿಕೆ, ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ನೇಮೊಗು ಪಳ್ಳಿಡ್ದ್ ಪುದೆ ಕಾಣಿಕೆ ಒಪ್ಯಾವುನ ಕಟ್ಟ್ ಉಂಡು. ಅಂಚನೇ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ನೇಮೊದ ಒಲಸರಿದ ಪೊರ್ತು ಸಂಕೋಲೆ ಒಯ್ತ್ ತಾದಿ ಬುಡ್ದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕಟ್ಟ್ ಉಂಡು.
ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಏದೊ ಬೇದೊ ದಾಂತೆ ಊರ ಸರ್ವ ಹಿಂದೂ, ಬ್ಯಾರಿ, ಪೊರ್ಬುಲು ಒತ್ತೊರ್ಮೆಡ್ ಬದ್ಕೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮೊ, ಉರುಸುಲೆಡ್ ಒತ್ತಟ್ಟ್ ಆಪಿನೊಟ್ಟುಡು ಒಂಜಪ್ಪೆ ಬಾಲೆಲೆ ಲೆಕೊ ಒತ್ತೊರ್ಮೆದ ಬದ್ಕ್ ಕರಿತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಮಲೆ ಮರ್ಗಿಲ್ :
ಪರ್ಮಲೆದ ಮಲೆ ಮರ್ಗಿಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಕೂವೆತೋಟ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ದೇಯಿಬೈದ್ಯೆತಿ ಸೊರ್ಣ ಕೇದಗೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟ್ ಬಲತಿ ಇಲ್ಲ್. ಅಂಚನೇ ಕಾಡ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ತೀರ್ಥದ ಕಲ್ಲ್, ಮದಕ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಮಾಯಿಲ್ತಿ ಕೈ ಪಾಡಿ ಜಾಗೆ, ಪೇರಾಲ್ ಪಿಲಿಬೂತ ಸಾನೊ, ನಿಡ್ಪಳ್ಳಿ ಬಿರ್ಮೆರೆ ಗುಂಡ, ಬಿರ್ಮೆರೆ ಗುಂಡಿ, ನಿಡ್ಪಳ್ಳಿ ಶಾಂತದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನಲ್ ಅಂಚನೇ ಕನ್ನಡ್ಕ ಕಾಡ ಬರಿ ಬಜಪ್ಪಿಲ, ಅಂಬರಪದವು ಕಟ್ಟೆ ಮಲೆ ಮರ್ಗಿಲ ಪುಣ್ಯ ನಿಲೆಕ್ಲ್.
ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುದ ಬಡಗನ್ನೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪರ್ಮಲೆ ಅತಂಡ ಪಡುಮಲೆ ದೇವಾಲ್ಯೊ, ದೈವೊ ನಿಲೆತ್ತ ಮಲೆ, ತೋಡು, ಬೈಲ್, ತೋಟೊದ ಪೊರ್ಲ ಊರು. ಕಂಗ್, ತಾರೆ, ಬಾರೆ, ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಗೋಂಕು ಮುಲ್ತ ಮುಖ್ಯ ಬುಲೆ. ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ ಸೇರಿನಂಚ ಒಂಜಾತ್ ಪರ್ಯಾಯ ಬುಲೆ ಬುಲೆಪ್ಪುನಕ್ಲ್ ಮೂಲುಲ್ಲೆರ್. ಮೈಂದನಡ್ಕ ಅತಂಡ ಬಡಗನ್ನೂರು ಕೇಂದ್ರ ತಾನೊ ಆಂಡ, ಸುಳ್ಯಪದವು, ಈಶ್ವರಮಂಗಲ ಮುಖ್ಯ ಪೇಂಟೆಲ್. ಪಟ್ಟೆ, ಈಶ್ವರಮಂಗಲ ಕೈತಲ್ದ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರಲ್. ಪಡುಮಲೆ ಶ್ರೀ ಕೂವೆ ಶಾಸ್ತಾರ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮದಕ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುತ್ಯಾಳ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನ, ಈಶ್ವರಮಂಗಲ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹನುಮಗಿರಿ, ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗೆಜ್ಜೆಗಿರಿ, ಎರುಕೊಟ್ಯ ನಾಗಸಾನಿಧ್ಯ, ಬದಿನಾರ್ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ದೈವಸ್ಥಾನ, ಪರ್ಮಲೆ ದರ್ಗಾ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಲ್.
ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪರ್ಮಲೆಡ್ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಾನಗ ಆಯನೊ, ನೇಮೊಲೆನ ಗೌಜಿ. ಪ್ರತೀ ಒರ್ಸೊ ಡಿಸೆಂಬರ್ 26ಗ್ ಅಙನೊ ಕೊಟ್ಟು ಪಾಡ್ದ್ ಆಗಿನೊ ಸುರುವಾಂಡ, ಜನವರಿ 2 ತಾರಿಕ್ ಕೈಲ್ ಕಡ್ತ್ ಅತಂಡ ಕೊಯ್ದ್ ಆಯನೊಲೆ ಮೂರ್ತೊ ಆಪುಂಡು. ಜನವರಿ 12ಗ್ ಬಲಿವಾಡ್ ಕೂಟೊ, ಉಗ್ರಾಣ ದಿಂಜವುನು, ಅತ್ತಾಳ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಮಹಾಪೂಜೆ, 13ಗ್ ತಂತ್ರಿಲ್ ಬತ್ತ್ ವೈದಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಲ್, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ತೀರ್ಥದ ಕಲ್ಲ್ಡ್ದ್ ತೀರ್ಥ ಕನಪುನು, ಮದ್ಯಾನ ಸಮರ್ದನೆ, ತೊಲವಾರ್, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಲ್, ರಾತ್ರೆಡ್ ತಾಯಂಬಕ, ದೇವೆರೆ ಬಲಿ, ಭೂತ ಬಲಿ, ನೃತ್ಯ ಬಲಿ, ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ, ಬೆಡಿಮರ್ದ್ ನಡಪುಂಡು. ಜನವರಿ 14ಗ್ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಪುಣ್ಯ ದಿನೊ ದೇವೆರೆ ಬಲಿ, ಬಟ್ಟಲ್ ಕಾಣಿಕೆ, ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆ, ಮಹಾಪೂಜೆ, ರಾತ್ರೆ ರಂಗಪೂಜೆ ನಡಪುನ ಒಟ್ಟುಡು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಲ್ ನಡಪುಂಡು.
ರಾತ್ರೆಡ್ ಬದಿನಾರ್ ದೈವೊ ಮಾಡಡ್ ಕೊಡಿ ಏರ್ದ್ ಮನದಾನಿ ಆನೆ ಚಪ್ಪರ ಪಾಡ್ದ್ ನೇಮೊದ ಅಟ್ಟಣೆ ಸುರುವಾಂಡ 16ಗ್ ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ ನೇಮ, 17ಗ್ ಪೂಮಾಣಿ ನೇಮ, 18ಗ್ ಮಲರಾಯ, ಪಿಲಿಬೂತ ನೇಮ, ರಾತ್ರೆ ಉದ್ರಾಂಡಿ ದೈವೊದ ನೇಮ ನಡಪುನ ಒಟ್ಟುಡು ನಿತ್ಯ ಪಾಲಕಿ ಉತ್ಸವ, ಒಲಸರಿ, ಕಡೆಕ್ ಜಲಕ ಆದ್ ಕೊಡಿ ಜಾಯಿನಾಡೆ ನೇಮ ಕೈದ್ ಆಂಡ ಗಡಿ ಭಾಗದ ಪಿಲಿಬೂತ ನೇಮೊಲು, ಕೋರ್ದಟ್ಟ ಪಂದ್ ಗೌಜಿಯೇ ಗೌಜಿ.
ಸರ್ವ ಆದಿಲೆ ಈ ಪುಣ್ಯದ ಮಣ್ಣ ಪೊಡಿ ಪೊಡಿಲಾ ಪುಣ್ಯ ಪಸರುನ ಒಟ್ಟುಡು, ಅಧರ್ಮೊಗು ಅಲಿಯಾದ್, ನಂಬಿನಾಡೆಗ್ ಇಂಬುದ ಪನಿಯಾದ್, ಒಂಬಿಗೆದ ಬದ್ಕ್ಗ್ ಇನೆಯಾದ್ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯದ ನಿರೆಲಾದ್ ದಡಿ ಬೊಟ್ಟು ಆಂಕಾರೊ ಅಲಿತ್ತ್, ದುಡಿ ಕೊರ್ಪಿ ಉರಲ್ ಕಾತ್, ಪಜ್ಜೆ ಪಜ್ಜೆಗ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ ಐಸಿರೊದ ಒರುವಾದ್ ನೆಗಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಪುಣ್ಯ ಮಣ್ಣ್ಡೊರ ನಡಪುನವೇ ಬಾಗ್ಯ. ಅಂಚಿನಲ್ಪ ಈ ಮಣ್ಣ್ಡ್ ಉದಿತಿನಕ್ಲ್ ಮೂಲೋಕೊಡು ಲೋಕೊಡು ಧನ್ಯ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಪೆರಿಯಕ್ಲ್. ಅಕ್ಲೆ ನುಡಿ ಮದಪಂದಿ ಮಾಣಿಕೊ. ಆ ಮಾಣಿಕೊದ ಕರ್ಜನೊದ ಬಂಡಾರ ಆಯಿ ಪರ್ಮಲೆ ಮಣ್ಣ್ಗ್ ಉಡಲ್ಡೇ ಒಂಜಿ ಪುಡ್ಯೆ ಈ ಬರವುದ ಕುರಲ್. ಅಯಿನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಒಂಜಿ ವಜ್ರೊದ ಪರೆಲ್…
ಪೆರ್ಮೆದ ನಿಲೆ ಪರ್ಮಲೆ
ಕಾಡ್ ಮಲೆ ಕಡ್ತ್ದ್ ಕುಡುವರಿ ಬಿತ್ತ್ದಿ
ಕಂಡಕೋರಿ ಗೋರ್ದ್ ಬುಲೆ ಸೆಲೆ ಪತ್ದಿ |
ಮೂಡಾಯಿ ಮಾಮಲೆ ಪಡ್ಡಾಯಿಡಾ ಕಡಲ್
ನಡುಟುಪ್ಪಿ ಉಜ್ಜಾಲೆನ್ನ ತುಳುನಾಡ ಜಾಲ್ ||
ಕುಂಬ್ಲೆದ ಸೀಮೆಡ್ ಪೆರ್ಮೆದ ಬೂಡುಂದು
ಇಂಬುಡು ಮೆರೆಯಿನ ಪರ್ಮಲೆ ನಾಡುಂದು |
ಇನೆದಾಂತಿ ಮೈಮೆಡ್ ಪುದರಾಂಡ್ ಲೋಕೊಡು
ಗುನೊದಿಂಜಿ ಮಾನ್ಯಗ್ ಮದಿಪಾಂಡ್ ಉಡಲ್ಡ್ ||
ಜೋಡಿ ಕೇಂಜವ ಪಕ್ಕಿಲೆ ತೆತ್ತಿದ ಕತೆಯುಂಡು
ಜೋಡು ನಂದಲದ ಬದ್ಕ ಪರ್ತೆದ ಎತೆಯುಂಡು |
ಅಗರ್ ಬೇಲಿದಂಚಿಪ್ಪು ಮಲೆ ಮರ್ಗಿಲ ತಾನೊನೇ
ಪುಗರು ನಾಲಯಿ ಮಗ್ರೆರೆ ಯಾವಂದ್ ಗೇನೊನೇ ||
ಗಟ್ಟ ಜತ್ತಿ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆ ಕಲೆದಿಂಜಿ ಕಾರ್ನಿಕೊ
ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರ್ ತುಳುನಾಡ ಮಾಣಿಕೊ |
ಶ್ರೀಕೂವೆ ಸಾಸ್ತಾವು ವಿಷ್ಣುನ ಪುಣ್ಯೊ ನಿಲೆ
ಸಿರಿ ಸುಕೊ ಬಾಮಿಪುದಾ ಆದಿ ಈ ಪರ್ಮಲೆ ||
ಪೆರಾರ್ದೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದೇವೆರೆಗ್ ಉಚ್ಚಯೊ
ಪೊನ್ನಿ ತಿಂಗೊಲು ದೈವೊನೇಮೊ ನಿಚ್ಚಯೊ |
ಮದಕ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್
ಒರ್ಂಬೊ ದಿನೊ ಬಗೆಬಗೆತ ಪೂಜೆ ಬಗ್ತಿಡ್ ||
ಬರವು : ಶ್ರೀಶಾವಾಸವಿ ತುಳುನಾಡ್
